Deelvraag 2

Hoe krijgt gepersonaliseerd leren vorm in de visie van de scholen?

In onderstaande wordt per bezochte school beschreven wat de visie is van de school. Om zicht te krijgen op wat de visie van de school is, is er per school de visie op de website bekeken en zijn er diepte-interviews afgenomen. Beide bronnen worden in onderstaande beschreven en geanalyseerd op de vijf strategieën en de vier dimensies (Van Loon et al., 2016).  

2.1 Jordan Hill school

2.1.1 De visie vanuit de website

Voor het formuleren is de website https://www.jordanhill.glasgow.sch.uk/aims-and-values/ waarbij de pagina 'Jordanhill School Vision, Values and Aims' is gelezen. Hierin wordt benadrukt dat de visie in 2022 herzien is.

Jordanhill school beschrijft hun motto in de Latijnse zin 'ad summa nitor'. Dit betekent 'streef naar het hoogste'. Hun visie is om leerlingen te inspireren de beste versie van zichzelf te worden en een positieve impact op de wereld te hebben. Zij zien leren als een manier om hun leerlingen in hun kracht te zetten: "That is, we are first and foremost an organisation that seeks to empower pupils through learning." (Jordanhill school, 2022). Daarbij benadrukken ze dat ze betrokken zijn bij de groei en de ontwikkeling van identiteit van de leerling en hun zoektocht naar hun plek in de wereld (Jordanhill School).

Er worden vijf waarden benoemd die binnen de school van belang zijn: dankbaarheid, integriteit, respect, vriendelijkheid en doorzettingsvermogen.

Daarnaast zijn er vier doelen beschreven:

1. Uitstekend onderwijs en aanbieden, en leren om leerlingen uit te dagen, te motiveren en te bemoedigen om naar het beste te streven;

2. Stimuleren van plezier en het bemoedigen om breed geïnteresseerd te zijn;

3. Welzijn bevorderen door leerlingen te helpen zichzelf en anderen te begrijpen;

4. Stimuleren van zelfverzekerdheid bij leerlingen en ervoor zorgen dat zij goede invloed hebben op familie, de lokale gemeenschap en de samenleving.

Vanuit de vijf strategieën is alleen het stellen van hoge verwachtingen expliciet terug te lezen (onderdeel van strategie 2, persoonlijke leerroutes). Impliciet lijkt ook een nadruk te liggen op strategie 5 (nadruk op gereedmaken op college en carrière): ze benadrukken de toekomst van de leerling waar hij/zij bijdraagt aan zijn/haar omgeving.

Vanuit de vier dimensies gezien lijkt de nadruk te liggen op de school of de leerkracht die bepaalde ontwikkeling en leerprocessen bij de leerling stimuleert of bemoedigt. Dit lijkt te wijzen op externe regie. Tevens zien we een focus op de identiteitsontwikkeling van de leerling, wat erop zou kunnen duiden dat individueel belang ook ruimte krijgt. Een positie in de vier dimensies vanuit deze visie lijkt te wijzen op 'groepsdifferentiatie en individuele leerlijnen'.  

2.1.2 De visie vanuit interviews

Het is niet mogelijk geweest in het programma van de school om een diepte-interview af te nemen met de directeur. Er is wel een kleine opname van de introductie van het programma van de directeur waarbij er een vraag is gesteld m.b.t. gepersonaliseerd leren: "Can you tell us more about how that (d.i. gepersonaliseerd leren) fits in to your vision?". De directeur benoemde hier dat we vermoedelijk weinig zullen zien van gepersonaliseerd leren, omdat hij van mening is dat het moeilijk is om dit vorm te geven als je 33 leerlingen in je klas hebt. Volgens hem is dit een niet-gerealiseerde ambitie van de overheid. Hij benoemt daarbij dat ze wel studenten en ouders apart nemen om de voortgang te bespreken van de leerling en dat deze vorm van personalisatie makkelijker te doen is op het voortgezet onderwijs dan in het primaire onderwijs.
De vijf strategieën zijn in dit korte moment niet terug te vinden. De directeur benoemt een activiteit buiten de lessen om. Vermoedelijk zullen er gesprekken zijn tussen leerkracht en leerling en zal de leerkracht data verzameld hebben om zicht te krijgen op de voortgang, maar dit is slechts speculatie en kunnen we daarom niet meenemen in onze data.

Op de vraag waar de directeur de school zou schalen in de vier dimensies, benoemde hij dat de school zou schalen richting 'classroom instruction' (waarbij hij zijn vinger beweegt langs de linkerkant van de vier dimensies aanwijst). Dit duidt op de nadruk op 'externe regie' waarin de leerkracht sturend is.

2.1.3 Conclusie

Concluderend kunnen we stellen dat vanuit de visie van Jordanhill School gepersonaliseerd leren niet expliciet terug te vinden is. Vanuit de vier dimensies lijkt er veelal een nadruk te zijn op externe regie, waarbij de docent de regie heeft en de leerling de ontvanger is. De website en het korte gesprek met de directeur benadrukken dit. De website benoemt overigens ook het individueel belang: de persoonlijke ontwikkeling van de leerling. Wat betreft de vijf strategieën kunnen we alleen zeggen dat deze in het gesprek met de directeur niet naar voren kwamen.  

2.2 Melville Knox school

2.2.1 De visie vanuit de website

Voor het formuleren is de website https://glasgow.melville-knox.org.uk/ geraadpleegd en daarbinnen is gekeken naar 'notes for parents' en 'constitution'.

Melville-Knox Christian School Glasgow is, naar eigen zeggen, één van de weinige Christelijke basisscholen in Schotland en de enige in Glasgow. Deze school opende haar deuren op 18 augustus 2014 in het gebouw van The Robroyston Church. Deze school is niet vanuit de overheid gesubsidieerd, maar kan voornamelijk bestaan vanuit giften en ouderbijdragen. De organisatie vindt het belangrijk dat kinderen les krijgen vanuit een omgeving waar het woord van God centraal staat en de ethiek van Jezus Christus te zien is in de dagelijkse praktijk, het curriculum en de discipline binnen de school. Het curriculum is ontwikkeld vanuit een christelijke wereld- en levensvisie, "bringing every thought captive to Christ." Dit zal de kinderen in staat stellen hun van God gekregen talenten te ontwikkelen om een leven te leven van dienstbaarheid aan God en de wereld; in de 21ste eeuw.

Kijkend naar de afbeelding met de vier dimensies is deze school, naar onze mening op basis van de geschreven visie, in te schalen richting het 'collectieve belang' en dan meer naar de rechterkant; zelfregulerend leren in een vaststaand programma.

In de visie van de school wordt gesproken over het hanteren van kleine klassen om iedere individuele leerling extra aandacht te kunnen geven. Twee keer per jaar nemen de kinderen een portfolio mee naar huis, waarin verschillende werkstukken te vinden zijn die linken aan gestelde doelen. Deze doelen zijn door de leerlingen gesteld met, als het nodig is, hulp van hun leerkracht. Concluderend kunnen we stellen dat strategie 1 (leerling profielen) en strategie 2 (persoonlijke leerroutes) aanwezig zijn in de visie, maar in een beperkte mate. Strategie 3 (competentiegerichte progressie) komt naar voren in de portfolio's, die werkstukken van leerlingen bevat die laten zien dat doelen behaald zijn.

De strategie 4 (flexibele leeromgeving) is niet aanwezig in de visie. Strategie 5 (nadruk op gereedmaken voor college en carrière) zien we globaal terug in de nadruk op het ontwikkelen van talenten en het leven aan dienstbaarheid aan God en in de 21ste eeuw. 

2.2.2 De visie vanuit de interviews

Dit interview is afgenomen met Janneke Fraser, ouder van de leerlingen van de school, één van de oprichters en lid van het bestuur.

Vanuit het interview kunnen we concluderen dat gepersonaliseerd onderwijs aanwezig is op Melville-Knox basisschool. Deze school is opgericht met de Christelijke normen en waarden en werkt vanuit een Bijbelse visie. Er werd verteld dat ze zoveel mogelijk kijken naar de individuele leerling. Leerlingen die bijvoorbeeld goed zijn in een bepaald vak, stromen door naar een hoger niveau. Elke periode is er een evaluatie moment tussen ouders, docent en leerling waarin in een document wordt opgeschreven wat de doelen zijn en of deze behaald zijn.

Strategie 1 en 3 (leerling profielen) waren zichtbaar in de visie, maar minder zichtbaar in de school. De school werk wel met portfolio's geeft Janneke aan, maar niet voor ieder vak. Dit heeft wel de aandacht van de school, maar omdat er maar drie lesgevende leerkrachten zijn is dit lastig om te realiseren. De school wil meer inzetten op strategie 2 (persoonlijke leerroutes), maar vanwege gebrek aan geld en middelen is dit nog niet mogelijk. Strategie 4 (flexibele leeromgeving) was niet zichtbaar in de visie en is ook niet zichtbaar in de school geeft Janneke aan. Bij de laatste strategie wordt vooral ingegaan op het beeld dat de kinderen van God hebben. De school leidt kinderen op tot godvrezende volwassenen. De Bijbel staat voor wetenschap en alles.  

2.2.3 Conclusie

Vanuit het interview en visie op de website kunnen we concluderen dat gepersonaliseerd leren aanwezig is op de Melville-Knox school. Vooral de strategieën 1, 2 en 3 zijn duidelijk te herkennen op de website en het interview. Strategie 4 en 5 zijn niet expliciet te herkennen, maar zijn niet totaal afwezig. Hierbij moeten we opmerken dat strategie 2 vooral in het interview naar voren kwam en niet zozeer in de visie op de website.

Vanuit visie op website valt het onderwijs op de Melville-Knox school in te schalen bij collectief belang, zelfregulerend leren in een vaststaand programma. Maar naar aanleiding van het interview verschuift het meer naar boven in de dimensies richting individueel belang en persoonlijke leerroutes. 

2.3 City of Glasgow College

2.3.1 De visie vanuit de website

Voor het formuleren van de visie is gebruik gemaakt van de volgende website: https://www.cityofglasgowcollege.ac.uk/about-us/college/our-guiding-principles

Het onderwijs op het City of Glasgow College heeft als doel: laat leren floreren. Door middel van inspirerend onderwijs, het streven naar excellentie en innovatief werken worden de studenten voorbereid op een kwalificatie in de beroepspraktijk. De lerende staat centraal en het onderwijs is voor iedereen toegankelijk. Diversiteit en inclusiviteit zijn hierin steekwoorden. Ook staat in het onderwijs integriteit hoog in het vaandel en wil men eerlijk en transparant zijn in het onderwijs.

Het streven naar excellentie is belangrijk, de lerende trekt hier zoveel mogelijk op met docenten, medestudenten, werkveld en universiteiten. Innovatief werken is hierin het uitgangspunt en er wordt ondernemend handelen gestimuleerd. (City of Glasgow College, z.d.)

Vanuit de vijf strategieën van de leerdimensies (van Loon, 2016) wordt duidelijk dat de visie van de school op schrift hier op aansluit. Het onderwijs is op de lerende afgestemd en daarbij heeft de leerling ruimte voor het stellen van eigen doelen en het volgen van een eigen leerproces en is er ruimte voor gepersonaliseerd leren.  

2.3.2 De visie vanuit de interviews

Er zijn twee semigestructureerde interviews gehouden op de City of Glasgow College. Er is een interview gehouden met Ms. Martin. Zij is docent Engels en ze begeleidt leerkrachten van de College en geeft workshops met pedagogische onderwerpen als focus. Dit interview is afgenomen door Jeannet, Lian en Edwin. Daarnaast is er een interview gehouden met Ms. Ballodt, zij geeft leiding aan leerkrachten op de City of Glasgow College. Dit interview is afgenomen door Peter en Miriam.

Vanuit beide interviews blijkt dat indicator 1, 2 en 3 sterkt vertegenwoordigd zijn. De docent benoemt concrete voorbeelden om dit te bekrachtigen. Er wordt benoemd dat de definitie van gepersonaliseerd leren voor hen betekent dat het onderwijs student gecentreerd is. Er wordt veel gedaan aan begeleiding en de ontmoeting met de lerende staat centraal. In de gesprekken tussen docent en de lerende wordt richting gegeven maar is flexibiliteit om eigen keuzes te maken. Er is ruimte om het eigen leerproces vorm te geven om vaststaande doelen te behalen. In dit proces geeft de docent richting, maar is het begeleiden meer een volgen dan een direct sturen. Hierbij wordt eigenaarschap bij de lerende bevorderd. Concreet wordt in het leerproces gebruik gemaakt van assessment en toetsen om het niveau van de lerende te bepalen.

Indicator 4 is in het interview met Ms. Martin niet naar voren gekomen. In het interview met Ms. Ballodt is aangegeven dat technologie wordt gebruikt en dat het de wens is om dit meer in te gaan zetten wanneer daar voldoende financiële middelen beschikbaar zijn.

Indicator 5, het streven naar kwalificatie van de lerende, is wel duidelijk aan bod gekomen. De opleidingen hier zijn gericht op het ontwikkelen van competenties ter voorbereiding op de beroepspraktijk met aandacht voor executieve functies.

Met de vraag over de 4 dimensies geeft Ms. Martin aan dat het sterk afhankelijk is van het vak dat gegeven wordt en de docent die het vak. Ze scoort de school nu in het midden van de figuur, maar ze zou graag willen dat het (nog) meer naar de zelfregie zou gaan. Ms. Ballodt gaf aan dat de meerderheid scoort op het gebied van collectief belang en zelfregie en een klein gedeelte scoort op het gebied van groepsdifferentiatie en individueel belang. Het is de wens dat de school steeds meer op het gebied van individueel belang en zelfregie gaat scoren.

Op basis van de afgenomen interviews kan geconcludeerd worden, dat er aandacht is voor gepersonaliseerd leren op het City of Glasgow College. Dit komt tot uiting in de visie en beleidsvoering van het College, waarbij in de uitvoering aandacht is voor groepsdifferentiatie en niveauverschillen. Wel verschilt de definitie die wordt gehanteerd van de definitie in de onderzoeksopzet. Het is gericht op het centraal stellen van de lerende in de ontwikkeling van competenties ter voorbereiding op de beroepspraktijk. Daarbij is begeleiding een speerpunt en is er ruimte voor de lerende om hun eigen leerpad te bewandelen. De doelen fungeren als een stip op de horizon die uiteindelijk wel behaald moeten worden om zich te kwalificeren. Hoe het onderwijs wordt ingevuld is sterk afhankelijk van de lerende, het vak en de docent. Het is de uitdrukkelijke wens om deze keuzevrijheid uit te breiden maar daarvoor missen zij voldoende financiële middelen om dit toe te kunnen passen. Technologie wordt steeds meer ingezet in de vorm van digitale leeromgeving ter bevordering van gepersonaliseerd leren. 

2.3.3 Conclusie

Concluderend kunnen we stellen dat zowel vanuit de visie op de website, als vanuit de observaties en de afgenomen interviews blijkt dat in de visie op het onderwijs op het City of Glasgow College veel ruimte is voor gepersonaliseerd leren. Het onderwijs is op de lerende afgestemd en daarbij heeft de leerling ruimte voor het stellen van eigen doelen en het volgen van een eigen leerproces op zijn/haar eigen niveau om uiteindelijk de beroepscompetenties te kunnen behalen.
Vanuit de vier dimensies is zeker sprake van eigen regie, maar de praktijk vraagt toch ook vaak om collectief belang, waardoor de school uiteindelijk meer in het midden van de figuur uitkomt, dan wenselijk zou zijn, aldus de mensen die wij gesproken hebben in de interviews.

Wat betreft de vijf strategieën, blijkt vooral uit de interviews dat indicator 1,2,3, en 5 sterk vertegenwoordigd zijn. Het is de uitdrukkelijke wens om bij voldoende financiële middelen ook de technologie/digitale middelen meer in te zetten om gepersonaliseerd onderwijs aan te kunnen bieden.  

2.5 Conclusie deelvraag 2

We zien in de scholen verschillende mate van gepersonaliseerd leren. Bij alle drie de scholen zien we vanuit de vier dimensies aandacht voor individueel belang. Er is bij alle scholen ruimte voor de ontwikkeling van de student als persoon met zijn of haar talenten. Ook spreken alle scholen de wens uit om meer gericht te zijn op de leerling.
Bij twee van de drie scholen zien we in de visie en de interviews een grotere mate van gepersonaliseerd leren terugkomen. Hier zien we meer ruimte voor zelfregie waarin de leerling zelf keuzes maakt, zoals een eigen leerroute (strategieën 1, 2, 3). De scholen geven wel aan dat het een zoektocht is hieraan vorm te geven. Dit lijkt met name te maken te hebben met weinig financiële middelen.