Deelvraag 1
Hoe wordt gepersonaliseerd leren gefaciliteerd en gestimuleerd door de Schotse overheid?
In onderstaande wordt beschreven wat vanuit de documentenanalyse (1.1.) te vinden is over de faciliteiten en stimuleringen vanuit de overheid m.b.t. gepersonaliseerd leren. Daarna volgt een analyse van een diepte-interview met een vertegenwoordiger van 'Education of Schotland' waarin duidelijk wordt hoe het Curriculum of Excellence gehanteerd wordt in Schotland.
1.1 Documenten analyse
In onderstaande is het beleid van de overheid m.b.t. onderwijs terug te vinden. Hierin wordt kort aangegeven op welke wijze wij deze informatie gevonden hebben, waarna we inhoudelijk inzoomen op het Curriculum of Excellence en de stappen die de overheid heeft genomen om dit uit te zetten in Schotland.
1.1.1 Zoekstrategie
Voor het beantwoorden van deze deelvraag hebben we ons allereerst verdiept in diverse websites en documenten van de Schotse overheid middels "document interrogation" (Thomas, 2017, p. 214). We hebben via google gezocht op de volgende zoektermen:
Gepersonaliseerd leren in Schotland
Curriculum Schotland
Personalised learning Scotland
Individual learning Scotland
Education policies Scotland
Scottisch education
Scottisch government
We hebben hierbij gebruik gemaakt van de booleaanse operator "and" door bovenstaande zoektermen met elkaar te combineren. Dit leverde de volgende bruikbare resultaten op:
https://www.gov.scot/policies/schools/
https://education.gov.scot/education-scotland/
https://www.slo.nl/thema/meer/samenhang-curriculum/curriculumsamenhang-buiten-nederland/landen/schotland/
https://scotlandscurriculum.scot/
Door middel van doorklikken op deze websites (sneeuwbalmethode) kwamen we uit bij een aantal belangrijke documenten waarin gesproken wordt over gepersonaliseerd leren en de invloed van de (lokale) overheid. De volgende documenten waren interessant voor onze deelvraag:
het document: 'Curriculum for Excellence' (Education Scotland, 2019)
het document: 'CfE Briefing. Personalised learning' (Education Scotland, 2012)
het document: 'Progressing towards an empowered system'(Education Scotland, 2022)
1.1.2 Het uitzetten van Curriculum of Excellence in Schotland
Na een referendum in 1997 kreeg Schotland voor het eerst een parlement, die het eerst zitting had in mei 1999. Aandacht voor onderwijs was er vanaf het eerste begin, maar in 2002 initieerde de Schotse overheid een nationaal debat over de toekomst van het Schotse onderwijs. Dit debat kwam voort uit de vraag hoe het onderwijs in Schotland beter ingericht kon worden op de toekomstige samenleving, welke kennis en vaardigheden mensen hiervoor nodig hebben en hoe het potentieel in de maatschappij beter benut zou kunnen worden. Zo begon een grootschalig innovatietraject dat leidde tot het 'Curriculum for Excellence'.
Ondertussen speelden er binnen Schotland ook allerlei beleidsontwikkelingen rondom zorg voor kinderen waarbij GIRFEC (Getting it right for every child) vanaf 2006 door wetgeving ook een concreet uitgangspunt werd binnen het Schotse onderwijs. Centraal hierbij staat toegankelijkheid tot onderwijs voor alle kinderen en jongeren zodat eenieder zijn/haar "full potential" kan bereiken (Getting it right for every child, z.d.).
Het 'Curriculum for Excellence' (CfE) vormt nog steeds het uitgangspunt voor het onderwijsbeleid in Schotland. Zoals in figuur 1 te zien is zouden 'opportunities for personal achievement' een belangrijk deel van het curriculum op scholen moeten zijn.
De Scottisch Qualification Authority (SQA) heeft het curriculum uitgewerkt in concrete kwalificaties die elke lerende kan behalen.

figuur 1: Scotland's curriculum (Education Scotland z.d.)

Figuur 2: Scotland's Curriculum (Education Scotland z.d.)
De site Scotland's Curriculum (https://scotlandscurriculum.scot/) noemt 5 pijlers waar het onderwijs op gebouwd is, zoals te zien is in figuur 2. Deze pijlers worden verder uitgewerkt in adviezen en richtlijnen op de website.
Onder 'Understanding the learners' komt gepersonaliseerd onderwijs terug. In de uitwerking hiervan herkennen we vanuit dit thema de volgende punten:
Kinderen en jongeren kennen en weten waar ze zich bevinden op hun individuele leerreizen
Luisteren naar leerlingen en geïnformeerd worden over hun motivaties en ambities
Studenten in staat stellen om keuzevrijheid in hun leren te hebben met mogelijkheden voor personalisatie
Observaties, beoordelingen en feedback gebruiken om het leren te ontwerpen en te ontwikkelen (Education Scotland, z.d.)
In hoofdstuk 2.3 van ons onderzoeksplan (p.5) wordt nog iets dieper ingegaan op de inhoud van het CfE. Het CfE geeft scholen wel enige vrijheid om zelf vorm te geven aan het curriculum (SLO, 2019).
Education Scotland, het uitvoerend agentschap van de Schotse overheid, vervult een sleutelrol in het implementeren en ontwikkelen van het Schotse curriculum. Zij faciliteren regelmatig briefings en brengen sturingsdocumenten uit met adviezen voor inrichting van het curriculum, zoals bijvoorbeeld het document 'Personalised learning' (Education Scotland, 2012).
Het OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) voert jaarlijks evaluaties uit in opdracht van de overheid rondom het Schotse onderwijs. Met hun aanbevelingen gaat Education Scotland vervolgens verder aan de slag met aanpassingen en gerichte uitwerkingen in het CfE en het opstellen van richtlijnen en adviezen voor lokale overheden, scholen en werkvelden.
In het recent verschenen document 'Progressing towards an empowered system' (Education Scottland, 2022) wordt gesproken over het versterken van de leeruitkomsten van leerlingen door o.a. een goede samenwerking tussen scholen en zogenaamde RIC's (Regional Improvement Collaboratorives, samenwerkingsverbanden tussen lokale autoriteiten en beroepsbeoefenaars).
1.2 Stand van zaken van het curriculum m.b.t. gepersonaliseerd onderwijs a.d.h.v. een diepte-interview
Om inzicht te krijgen in hoe het curriculum nu ingezet wordt, is er een interview afgenomen bij een vertegenwoordiger van Education of Schotland. Hieruit blijkt dat het uitzetten van dit curriculum in Schotland enkele beperkingen of moeiten heeft. Deze worden eerst beschreven. Daarna wordt benoemd welke faciliteiten en/of stimulans de overheid biedt.
1.2.1 Beperkingen of moeiten
Volgens de vertegenwoordiger komt gepersonaliseerd onderwijs voort uit een aanpak waarin het kind centraal staat. Hierdoor ligt de focus in het onderwijs op het begrijpen van de leerlingen, wat zij nodig hebben en wat hun interesses zijn. Op die manier weet je wat hen meer motiveert. Het is daarin van belang dat de docent de leerling goed volgt. Hierdoor kan de docent iets op maat aanbieden aan de leerling (de docent faciliteert). Het voorbereiden van die lessen kost alleen wel veel werk op de achtergrond. Om dit onderwijs te bewerkstelligen moet er daarom meer ruimte en tijd gecreëerd worden voor de docent. Dan is er meer ruimte voor creativiteit om te personaliseren.
Daarnaast geeft de vertegenwoordiger aan dat er nog andere dynamieken meespelen. Er is bijvoorbeeld vanuit de medezeggenschapsraden op de diverse scholen ("elected members") de druk om voortgang te boeken in de school, waardoor men zich meer richt op resultaten. Onderdeel van PISA studies zijn, maakt ook dat men gericht is op beter te zijn dan andere landen. "Waarom zou je je dan nog richten op gepersonaliseerd onderwijs?", vraagt de vertegenwoordiger zich af.
Tevens benoemt de vertegenwoordiger dat het onderwijs op dit moment sterk gecompartimenteerd is. Dit zou ervoor zorgen dat men in het onderwijs niet de tijd neemt voor bepaalde zaken als gepersonaliseerd onderwijs.
De vertegenwoordiger benoemt vanuit haar eigen visie dat aandacht voor de persoonlijke groei van de leerling, aandacht voor personalisatie, veel problemen zou oplossen.
1.2.2 Faciliteiten en stimuleringen vanuit de overheid
Zoals te lezen valt in 1.1, heeft de overheid een curriculum opgesteld om richting te geven aan het onderwijs in Schotland.
Uit de codering van het interview zijn een aantal "key-words" gedistilleerd. Deze worden hieronder als kop van de alinea weergegeven.
Nationale programma's en coaching
Vanuit het interview wordt duidelijk dat er verschillende nationale programma's zijn vanuit de overheid om het onderwijs te verbeteren. Aanvankelijk was het Curriculum of Excellence (CfE) bedoelt als onderwijsimpuls en gericht op goede kwaliteit van onderwijs. Tevens is er de onderwijsinspectie die toeziet op een goede naleving hiervan. In de implementatie van CfE bleken culturele aspecten een barrière te zijn. Het bleek moeizaam te zijn om consensus te krijgen over succesfactoren in de ontwikkeling van de lerende.
Vanuit de overheid is er de wens om zich niet slechts te richten op examens en prestaties, maar meer op de totale ontwikkeling van de lerende.
Op microniveau biedt de overheid ondersteuning aan betrokken scholen. Er worden workshops aangeboden en er wordt nauw samengewerkt met lokale autoriteiten. De overheid is zich bewust van het brede karakter van de doelen in het CfE en dat scholen meer sturing nodig hebben, zodat op lange termijn goede effecten gewaarborgd blijven.
Balans en flexibiliteit
De overheid stimuleert daarbij scholen om zelf creatief te zijn en ook zelf oplossingen te zoeken in de implementatie van het CFE. Hier wordt duidelijk bij benoemd dat het om een balans gaat; de balans tussen externe regulatie door de overheid en de eigen regie van de betrokken scholen. Hierin speelt flexibiliteit ook een rol. De overheid heeft regelmatig een beroep gedaan op de flexibiliteit van scholen en er wordt aangegeven dat zij dit ook in de toekomst zal blijven doen.
Onderzoek
In het interview wordt tevens gezegd dat het overheidsbeleid op het gebied van onderwijs gebaseerd is op wetenschappelijk onderzoek en dat er ook actieve reviews door de overheid worden uitgevoerd.
1.3 Conclusie deelvraag 1
Concluderend wordt nu een antwoord gegeven op deelvraag 1. Deelvraag 1 luidt: Hoe wordt gepersonaliseerd leren gefaciliteerd en gestimuleerd door de Schotse overheid? De conclusie is gebaseerd op zowel de document interrogation alsook het interview met een medewerker van het "ministry of edcucation" van de Schotse overheid.
Na de ontwikkeling van het Curriculum of Excellence (CfE) bleek de implementatie van gepersonaliseerd leren te veel flexibiliteit te vragen van betrokken onderwijsinstellingen. De overheid heeft vanaf de implementatie van het CfE een steeds meer sturende rol. Voor onderwijsinstellingen is er een toenemende detaillering in deze sturingsdocumenten en is er meer aandacht voor aanpassing van het curriculum middels dialoog met het werkveld. Hierin is het zoeken van een balans een uitdaging, waar op de werkvloer van de onderwijsinstellingen voldoende ruimte moet zijn om zich flexibel op te kunnen stellen in onderwijsontwikkelingen. Zoals in één van de vijf pijlers van Scotland's Curriculum" (figuur 2) beschreven staat ("understanding the learners"), zal met de verdere implementatie hiervan ook de aandacht voor het gepersonaliseerde onderwijs toenemen.
